Od 1 maja 2024 roku nie wolno ogrzewać domów przy użyciu pozaklasowych pieców na paliwa stałe, tzw. „kopciuchów”. Obowiązek ten wynika z uchwały antysmogowej Sejmiku Województwa Małopolskiego.
Co wprowadza uchwała antysmogowa dla Małopolski?
Ograniczenie powstawania nowych źródeł emisji zanieczyszczeń
Od 1 lipca 2017 roku na terenie Małopolski nie można użytkować nowych kotłów na węgiel lub drewno ani kominków, które nie spełniają wymagań unijnego ekoprojektu.
W nowo budowanych domach oraz przy wymianie źródła ciepła w istniejących budynkach należy stosować przede wszystkim czyste lub niskoemisyjne źródła ogrzewania, takie jak:
- ogrzewanie elektryczne,
- pompy ciepła,
- ogrzewanie gazowe.
Kotły na węgiel, drewno lub pellet są dopuszczalne wyłącznie pod warunkiem spełnienia wymagań ekoprojektu.
Decydujące znaczenie ma data pierwszego uruchomienia instalacji w danym miejscu – jeśli nastąpiło ono po 1 lipca 2017 r., urządzenie musi spełniać normy ekoprojektu.
Kocioł na paliwa stałe:
- musi posiadać automatyczny podajnik paliwa (z wyjątkiem kotłów zgazowujących),
- nie może być wyposażony w ruszt awaryjny.
- Wymagania dotyczące jakości paliw
Od 1 lipca 2017 roku obowiązuje w Małopolsce:
- zakaz spalania mułów i flotów węglowych, które są odpadami węglowymi o wysokiej wilgotności i bardzo dużej emisji zanieczyszczeń,
- zakaz spalania węgla typu „miał”, jeżeli zawartość frakcji poniżej 3 mm przekracza 15% wilgoci.
Sprzedawca węgla ma obowiązek przekazać kupującemu świadectwo jakości paliwa.
Obowiązuje również zakaz spalania drewna i biomasy o wilgotności powyżej 20%.
Drewno powinno być sezonowane przez co najmniej dwa sezony grzewcze. Suche drewno ma wyższą kaloryczność i powoduje znacznie mniejszą emisję zanieczyszczeń. Wilgotność drewna można sprawdzić przy użyciu wilgotnościomierza.
- Okresy przejściowe dla użytkowanych kotłów
- Do końca kwietnia 2024 roku – obowiązek wymiany kotłów na węgiel lub drewno, które nie spełniają żadnych norm emisyjnych.
- Do końca 2026 roku – obowiązek wymiany kotłów posiadających klasę 3 lub 4.
- Kotły klasy 5, użytkowane przed 1 lipca 2017 roku, mogą być eksploatowane do końca swojej żywotności.
Mieszkańcy mogą korzystać z dostępnych programów dofinansowania wymiany źródeł ciepła. Po ich zakończeniu wymiana będzie musiała zostać sfinansowana we własnym zakresie.
- Wymiana lub doposażenie kominków
Od 1 lipca 2017 roku wszystkie nowo instalowane kominki (w tym piece kaflowe, „kozy” i ogrzewacze pomieszczeń) muszą spełniać wymagania ekoprojektu.
Od 1 maja 2024 roku dozwolone jest użytkowanie wyłącznie:
- kominków spełniających wymagania ekoprojektu, lub
- kominków o sprawności cieplnej co najmniej 80%.
Informacje o sprawności powinny znajdować się w dokumentacji technicznej lub instrukcji obsługi.
Kominki niespełniające tych wymagań muszą zostać wymienione lub doposażone w urządzenia redukujące emisję pyłów.
- Kogo dotyczy uchwała antysmogowa?
Uchwała antysmogowa jest aktem prawa miejscowego i obowiązuje na terenie całego województwa małopolskiego (z wyjątkiem Krakowa).
Dotyczy:
- budynków mieszkalnych,
- budynków gospodarczych,
- szklarni i tuneli foliowych,
- lokali usługowych,
- zakładów przemysłowych.
Obejmuje nie tylko kotły, piece i kominki, ale także procesy produkcyjne, wędzarnie, suszarnie, gastronomię itp.
- Kontrole i kary
Kontrole przestrzegania przepisów prowadzą:
- upoważnieni pracownicy urzędu gminy,
- policja,
- Inspekcja Ochrony Środowiska.
Użytkownik urządzenia grzewczego ma obowiązek okazać dokumenty potwierdzające spełnienie wymagań uchwały, np.:
- dokumentację techniczną,
- instrukcję obsługi,
- certyfikaty,
- wyniki badań.
Brak dokumentów skutkuje domniemaniem niespełnienia wymagań.
Za naruszenie przepisów grozi:
- mandat do 500 zł,
- skierowanie sprawy do sądu i grzywna do 5 000 zł.
Kara może być nakładana wielokrotnie, przy każdym stwierdzonym przypadku naruszenia przepisów.
